Thẻ đi tàu ở Nhật cho gia đình: người lớn và trẻ em

Khi cả gia đình đi tàu hoặc xe buýt ở Nhật, mỗi người cần vé hay thẻ giao thông phù hợp với độ tuổi; trẻ em không nhất thiết dùng cùng loại với người lớn. Suica là thẻ giao thông trả trước: nạp tiền trước rồi chạm thẻ tại cổng tàu và trên xe buýt có hỗ trợ. Welcome Suica là phiên bản dành cho khách du lịch do JR East, công ty đường sắt miền Đông Nhật Bản, cung cấp. Thẻ có dạng thẻ nhựa cầm tay; người đủ điều kiện có thể dùng phiên bản trên điện thoại gọi là Welcome Suica Mobile. Theo JR East, bản điện thoại chỉ dành cho người từ 13 tuổi và không có giá vé trẻ em: bé 9 tuổi cần thẻ nhựa trẻ em. Một điện thoại của bố hoặc mẹ không thể thay bốn thẻ riêng của cả gia đình.

Ví dụ một gia đình bốn người gồm hai người lớn, một trẻ 9 tuổi và một thiếu niên 15 tuổi đến Tokyo trong một tuần. Người lớn thứ nhất có iPhone dùng một thẻ Mobile riêng; người lớn thứ hai có Android dùng một thẻ vật lý người lớn; trẻ 9 tuổi dùng thẻ vật lý trẻ em, có hộ chiếu để chứng minh tuổi; người 15 tuổi dùng thẻ giá người lớn trên thiết bị Mobile phù hợp của chính mình hoặc thẻ vật lý. Như vậy mỗi người có một phương tiện quẹt cổng độc lập.

Chọn thẻ cho từng thành viên, không cần đoán

Nếu cả hai người lớn dùng Android, cả hai mua thẻ vật lý người lớn. Nếu Apple Pay bị từ chối, có thẻ vật lý là phương án thay thế thay vì thử thanh toán nhiều lần khi trẻ đang đợi ở cổng.

Trẻ gần 12 tuổi có quy tắc riêng: JR East cho biết thẻ vật lý trẻ em có thể dùng đến ngày 31 tháng 3 sau sinh nhật lần thứ 12. Vì vậy đừng suy ra giá vé chỉ từ tuổi tính trong ngày; phải xét ranh giới năm học và điều kiện khi phát hành. Sử dụng sai thẻ trẻ em khi đã hết điều kiện có thể dẫn đến tiền vé người lớn cộng khoản phụ thu.

Thẻ vật lý và Mobile có thời hạn khác nhau

Đừng nạp quá nhiều ngay trước khi bay về: thời hạn dài hơn không có nghĩa dư tiền sẽ được hoàn lại. Dấu GOOD THRU trên thẻ vật lý không phải ngày kết thúc kỳ 28 ngày; thông tin nằm trên giấy tham chiếu (reference paper) nhận lúc mua, nên giữ giấy này trong chuyến đi.

Một ví dụ hoàn thành sẵn: bắt đầu với ¥7.000 cho bốn thẻ

JR East công bố mệnh giá mua thẻ vật lý là ¥1.000, ¥2.000, ¥3.000, ¥4.000, ¥5.000 hoặc ¥10.000, không có tiền đặt cọc thêm. Đây là tiền giá trị lưu trữ để sử dụng, không phải giá vé Tokyo trọn chuyến.

Phân bổ đầu chuyến: người lớn iPhone nạp ¥2.000, người lớn Android nạp ¥2.000, trẻ 9 tuổi nạp ¥1.000 vào thẻ trẻ em và thiếu niên nạp ¥2.000 vào thẻ người lớn. Tổng cộng ¥7.000 tiền sử dụng trên bốn thẻ độc lập. Đây chỉ là kịch bản nạp tiền ban đầu, không cam kết đủ cho tất cả chuyến tàu hay mỗi lần lên tàu có cùng giá. Trẻ được áp dụng mức vé phù hợp theo quy định nhà khai thác khi quẹt thẻ.

Nếu iPhone không nạp được, người lớn đó có thể thay bằng thẻ vật lý mệnh giá ¥2.000 và tổng phân bổ ban đầu vẫn là ¥7.000. Nên có ít tiền giấy yên để nạp thẻ vật lý; không phải mọi thẻ ngân hàng nước ngoài đều được chấp nhận trên Apple Pay trong mọi trường hợp.

Mua thẻ vật lý ở đâu, cần giấy tờ gì?

Trang mua thẻ JR East liệt kê các JR EAST Travel Service Center tại ga sân bay Narita Terminal 1, Narita Terminal 2·3, Haneda Terminal 3 (Tokyo Monorail) và các điểm lớn ở khu vực Tokyo như Tokyo, Shinjuku, Ueno, Shibuya. Một số ga sân bay có máy bán thẻ dành cho khách. Một vài điểm khác đang được thông báo tạm ngừng bán, vì vậy không nên coi mọi ga đều có sẵn.

Với thẻ trẻ em, hãy mang hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng minh tuổi của trẻ. Bố mẹ được mua thay nhưng vẫn cần giấy tờ của con; máy bán thẻ sẽ hỏi ngày sinh. Điều kiện độ tuổi trẻ em và thời hạn sử dụng 28 ngày của thẻ vật lý là hai giới hạn khác nhau.

Nếu Mobile không cài được hoặc không nạp được thì sao?

Welcome Suica Mobile dành cho thiết bị iOS/Apple Watch tương thích. FAQ về thiết bị nêu iPhone XR/XS trở lên với iOS 17.2+ cùng một số Apple Watch được hỗ trợ. Cần thẻ thanh toán đứng tên người dùng. Một số quốc gia bị hạn chế phát hành hay nạp tiền; đôi khi phải đợi đến khi vào Nhật.

Tình huống thất bại: trước chuyến đi, phụ huynh tải ứng dụng thành công nhưng lúc tới Narita thanh toán Apple Pay không qua, phụ huynh còn lại dùng Android và bé 9 tuổi cần vé trẻ em. Chia sẻ một Apple ID không biến một thẻ thành bốn thẻ. Cách xử lý thực tế là mang hộ chiếu của các thành viên đến quầy JR EAST Travel Service Center, mua số thẻ vật lý cần thiết và nạp mức vừa đủ trước. Nếu một lần thanh toán còn trạng thái chờ, xác minh trạng thái trước khi thử lại để tránh giao dịch trùng.

JR East nói rõ Suica gắn với một thiết bị, không chia sẻ cùng lúc qua nhiều máy dùng chung Apple ID. Nếu mất máy hay bị lỗi, dùng hướng dẫn khôi phục chính thức của JR East; không dựa vào một điện thoại cho cả gia đình.

Suica không thay thế mọi loại vé tàu

Thẻ Suica tiện cho tàu địa phương, metro, xe buýt và cửa hàng tương thích IC, nhưng không có nghĩa đã bao gồm ghế đặt trước Shinkansen, vé tàu tốc hành hay mọi loại thẻ đi không giới hạn. Nếu muốn tính chi phí tuyến dài, xem so sánh JR Pass và vé lẻ. Mang nhiều vali có thể tham khảo gửi hành lý giữa khách sạn.

Việc nên quyết định trước khi lên máy bay: ghi tuổi, loại máy và cách thanh toán của từng người, chọn mỗi người một thẻ thích hợp, giữ hộ chiếu của trẻ và chuẩn bị yên tiền mặt cho phương án vật lý. Mobile phù hợp với người lớn/thiếu niên đủ điều kiện; trẻ cần giá vé trẻ em phải được phân loại đúng trên thẻ vật lý.